واژه کوروش یعنی "خورشیدوار". کور یعنی "خورشید" و وش یعنی "مانند".

ایرانیان کوروش را پدر و یونانیان، که وی ممالک ایشان را تسخیر کرده بود، ‌او را سرور و قانونگذار می نامیدند. یهودیان این پادشاه را به منزله مسح‌شده توسط پروردگار بشمار می‌آوردند، ‌ضمن آنکه بابلیان او را مورد تأیید مردوک می دانستند . درباره شخصیت ذوالقرنین که در کتابهای آسمانی یهودیان، مسیحیان و مسلمانان از آن سخن به میان آمده، چند گانگی وجود دارد و این که به واقع ذوالقرنین چه کسی است به طور قطعی مشخص نشده . کوروش سرسلسله هخامنشی، داریوش بزرگ، خشایارشا، اسکندر مقدونی گزینه‌هایی هستند که جهت پیدا شدن ذوالقرنین واقعی درباره آنها تحقیقاتی صورت گرفته، اما با توجه به اسناد و مدارک تاریخی و تطبیق آن با آیات قرآن، تورات، و انجیل تنها کوروش بزرگ است که موجه‌ترین دلایل را برای احراز این لقب دارا می باشد.

توضیح: روز جهانی بزرگداشت کوروش بزرگ 29 اکتبر است.

بهترين کس است که افسانه تولد کوروش را

از بـقـيـه افسانه هاي ديگر توصيف کرده است. 

از نظر او آستياگ، پدربزرگ مادري او بود؛ که

شبي در خواب مي بـيـند که دخترش ماندانا، به

مقـدار خيلي زيادي آب توليد مي کند که تمام

شهر و امپراطوري آن را فرا مي گيرد.  موقعـي که مرد

 مقدس ( مغ - روحاني زرتشتي ) از خواب او مطلع

مي شود، به او از پـيامد آن اخطار مي کند.....

اگر تا ديروز آشوربنيپل (پادشاه آشور) افتخار می‌كرد كه هنگام فروگرفتن ايلام آن سرزمين را به “برهوت” تبديل كرده، بر خاك آن “نمك و بته خار” پاشيده، مردمان آن را به “بردگی“ كشيده و پيكره‌ خدايانش را به “تبعيد” برده (هينتز، 1376، ص 186)؛ و يا سناخريب (پادشاه آشور) در هنگام چيرگی بر بابل اذعان می‌دارد كه: «شهر و معابد را از پی تا بام در هم كوبيدم،‌ ويران كردم و با آتش سوزاندم؛ ديوار، بارو و حصار نمازخانه‌های خدايان، هرم‌های آجری و گلی را در هم كوبيدم» (ايسرائل، ص25)؛ كوروش بزرگ در زمان فتح بابل افتخار می‌كند كه با “صلح” وارد بابل شده، ويرانی‌های گذشته را “آباد” كرده، فقر شهر را “بهبود” بخشيده، “مانع از ويرانی” خانه‌ها شده و پيكره‌ خدايان به تبعيد رفته را به جايگاه خود بازگردانده است (ايسرائل، ص 218).